BHUKU 30, CHIKAMU 2 • Chikumi 2026. Nyaya yakazara »

Kuyera musiyano uripo pakati pevanhurume nevanhukadzi muongororo yeMovement Disorders
Vakadzi vachiri vashoma muzvidzidzo zvehutano, kunyanya mumabasa ehutungamiriri. Munyaya dzepfungwa, vakadzi vanosvika 39% yevanyori asi 29% chete yevanyori vakuru - musiyano wakatsanangurwa zvakanaka, asi usina kunyatsoongororwa zvakanaka muzvikamu zvakaita seMovement Disorders.
Muchiitiko ichi, Women in Movement Disorders SIG, pamwe chete nevamwe vake Dr. Divyani Garg, Dr. Manon Auffret, naDr. Zakiya Aldaajani, vakatsvaga kunzwisisa zviri nani kuti maitiro ekunyora nyaya dzepabonde angabatsira sei zvirongwa zveramangwana zvekuvandudza kuenzana, kudzidzisa, uye kufambira mberi kwehutungamiriri munharaunda yezvirwere zvekufamba. Chidzidzo ichi chakatsanangurwa pasi rose kuburikidza nehurukuro pamusangano weAmerican Academy of Neurology muChicago, uye kufukidza kwakaitwa mu Neurology Nhasi zvichiratidza kuwedzera kuri kuita kutarisisa kwevanhu pasi rose panyaya yekuenzana muongororo yezveuropi.

Takaita ongororo yezvinyorwa zveMovement Disorders kubva mumagazini makumi maviri ane simba guru repfungwa, pamwe chete neMovement Disorders neMovement Disorders Clinical Practice, tichienzanisa data kubva muna 2014 na2024. Pakazara, zvinyorwa 1,666 zvine vanyori 14,953 zvakaongororwa.
Zvatakawana zvinoratidza kuti kufambira mberi mukumiririrwa kwevanhurume nevanhukadzi muongororo yeMovement Disorders ndekwechokwadi, asi kunononoka, hakuna kuenzana, uye hakuna kukwana.
Vakadzi ikozvino vanomiririra vanenge 41% yevanyori vese uye vakawana kuenzana munzvimbo dzekunyora dzekutanga nedzechipiri (42%). Asi kukurumidza uku hakurevi hutungamiriri, uko vakadzi vanomiririra 25% chete yevanyori vakuru muna 2024. Kunyange hazvo paine kuvandudzika nekufamba kwenguva, musiyano uchiri kuoneka, kunyanya mumajenari ane simba guru, uko vanyori vechikadzi vakuru vanowanzo wira pasi pe30%. Maitiro aya anoratidza "kubuda kwemvura" kunoramba kuripo, asi zvakanyatsojeka, kukundikana kwekufambira mberi. Vakadzi vari kupinda nekupa mupiro mubasa iri muhuwandu hwakawanda, asi havasi kufambira mberi zvakaenzana mumabasa evakuru, ekuita sarudzo. Kuderera pakati pevanyori vekutanga nevakuru kuchiri dambudziko rakakosha uye risina kugadziriswa zvakakwana.
Kusimbisa kudzidziswa kwakakosha, asi kutsigira kwakasimba kubva kuvadzidzi vepamusoro, kuve nechokwadi chekuti vakadzi vakwidziridzwa kuita mabasa epamusoro uye ekunyora zvinoenderana nazvo kunogona kubatsira kudzikamisa musiyano uyu. Madanho epakati pebasa, apo kusiya basa kunoratidzika kunge kwakanyanya, kunomiririra mukana mukuru wekuita chimwe chinhu.
Majenari nemasangano edzidzo anoitawo basa rakakosha mukuumba mamiriro ezvinhu akaenzana. Mukuongorora kwedu, majenari mashanu chete pa16 (30%) aive nemukadzi seMupepeti Mukuru. Kukurudzira kusiyana-siyana mukati memabhodhi ekunyora, kuve nechokwadi chekuti maitiro ekuongorora evezera akarurama uye akajeka, uye kuvandudza kujeka kwedata revanyori matanho akakosha ekuita zvinhu zvinobatanidza vanhu vose.
Panguva imwe chete, kusawirirana mukuwana mikana yekutsvagisa ine simba guru kunofanira kugadziriswa. Kunyangwe takaona kuwedzera kudiki kwevakadzi vane hunyanzvi hwekunyora (25% muna 2014 kusvika 29% muna 2024) nekufamba kwenguva, vakadzi vachiri vashoma mumabasa ane simba guru akadai sekuyedza kwekiriniki nekutsvagisa kwekutanga, zvichideredza nzira dzekuzivikanwa kwedzidzo. Nyaya dzakakokwa, dzakadai sedzekunyora neongororo, dzichiri kudzorwa nevarume. Vakadzi vaingova 18% chete yevanyori vakuru muzvinyorwa muna 2024 (19% muna 2014), uye kumiririrwa muzvinyorwa zvekuongorora kwakadzikira mumakore gumi apfuura, kubva pa30% muna 2014 kusvika pa24% muna 2024.
Kunyange hazvo paine chokwadi chekuti mari inowanikwa zvakaenzana, mabasa evaongorori vakuru, uye hutungamiriri muzvidzidzo zvenzvimbo dzakasiyana-siyana matanho akakosha ekuchinja kwakakosha, kufambira mberi kwebasa revakadzi kunogona kuramba kwakazara nematambudziko kunze kwekunge nzira dzebasa redzidzo dzichipa mukana wekugadzirisa zvinhu zvakaita semhuri nemabasa ekutarisira.
Zvirongwa zvakaita sechirongwa cheMDS LEAP kana kuedza kunotungamirirwa neWomen in Movement Disorders Special Interest Group zvinogona kubatsira kusimudzira shanduko. Nekusimudzira ma network, kutsigira kuenzana, uye kukurudzira mikana yehutungamiriri, zvirongwa zvakadaro zvinogona kubatsira patsva mamiriro edzidzo.
Zvose zviri pachena, kunyange hazvo kufambira mberi kuri pachena, kunoramba kusina kuenzana. Kuenderera mberi, chinangwa chinofanira kuchinjirwa pakushandisa nzira dzinoshanda dzinotsigira kufambira mberi kubva pakuva mubatsiri kuenda kukuva mutungamiriri. Mukana uripo iye zvino hausi wekuona mukaha chete, asi wekuvhara mukaha iwoyo.
References
- https://neurologytoday.aan.com/doi/10.1212/netod-blogs.10000024
- Garg D, Aldaajani Z, Auffret M, Capato T, Picillo M, Trenkwalder C, Ali L, Armstrong MJ, Bruno M, Bruno V, Minakawa EN, Kamel WA, Fox S, Olszewska DA. Gender Gap muMovement Disorders Tsvagiridzo: Makore gumi eKufambira mberi Kusina Kuenzana muKunyora Kwedzidzo, abstract nhamba 3052, musangano weAAN, Chicago, USA, 2026.
- D. Garg, Z. Aldaajani, M. Auffret, T. Capato, M. Picillo, C. Trenkwalder, L. Ali, M. Armstrong, M. Bruno, V. Bruno, E. Minakawa, W. Kamel, S. Fox, D. Olszewska. A Cross-sectional Gender Gap Meta-analysis muMovement Disorders Publishing Field [abstract]. Mov Disord. 2025; 40 (kuwedzera 1). https://www.mdsabstracts.org/abstract/a-cross-sectional-gender-gap-meta-analysis-in-movement-disorders-publishing-field/. Yakawanikwa May 11, 2026.
Read more Kufamba Pamwe Chete:




