Enda kune Zviri Mukati
International Parkinson uye Movement Disorder Society

Ataxia

Clinical Overview

Ataxia, inotsanangurwa sekusagadzikana kwekufamba kwemhasuru yekuzvidira, chiratidzo chetsinga, kwete chirwere. Ataxia inogona kunge iri chichemo chikuru kana chikamu chezviratidzo zvinouya, uye inowanzokonzerwa nekusashanda zvakanaka kwecerebellar, kukanganiswa kwevestibular kana proprioceptive afferent kupinza kune cerebellum. Murwere ane ataxia kazhinji anowanikwa nekusabatana zvakanaka, kufamba kusingagadzike uye kuda kugumburwa, kuomerwa nemabasa akanaka emota, kusamedza kumedza, uye kusagadzikana mukufamba kweziso. Neurologists vanofanira kujairana nemashoko chaiwo eataxia uye vashandise zvakakodzera pavanenge vachitaurirana nevamwe. Aya anotevera makiriniki mazwi anowanzoshandiswa pakutsanangura ataxia, kusanganisira kunzwa ataxia, limb ataxia, gait ataxia, titubation, dysdiadochokinesia, kudengenyeka kwechinangwa, dysmetria, scanning speech, square-wave jerks/ocular flutter/opsoclonus uye nystagmus. Izvo zvakakosha kuti unzwisise iyo nomenclature nekuti dzimwe nguva inoreva imwe ataxic kusagadzikana.

Ataxia inogona kunge iine acute, kunyanya iyo ataxias inokonzerwa nesitiroko, kubuda ropa, kana kutapukirwa kwecerebellar uye / kana kupindirana kwayo kana kubuda, izvo zvinogona kukurumidza kufambira mberi zvine njodzi. Inogonawo kuva nekutanga kusinganzwisisiki nechirwere chisingaperi uye zvishoma nezvishoma chinofambira mberi (hereditary ataxia, semuenzaniso, spinocerebellar ataxias [SCAs]). Vamwe varwere vane subacute kutanga, sekuda kweimwe mishonga, kudhakwa kwedoro kana kubva kune immunologic (semuenzaniso, paraneoplastic syndromes) kana zvirwere zvinotapukira, izvo zvinogona kungova nehwindo rakamanikana rekurapa. Iyo yekukurumidza manejimendi nzira yezvinorapika zvikonzero zveataxia haifanirwe kupotsa. Ehe, ataxia inogona zvakare kuve yakashata muzviratidzo zvezviratidzo (semuenzaniso, vestibular neuritis).
 

Ona tsananguro yakazara  

Mhuri yakakwana uye nhoroondo yemunhu, kuongororwa kwemuviri, uye neuroimaging, pamwe nekuongororwa kwerabhoritari yakazara inogona kudiwa pakuongororwa kweataxic syndromes. Nekudaro, muzviitiko zvakawanda, etiology yeataxia inoramba isina chokwadi kunyangwe nekushanda kwakazara.

Zvikonzero zveataxia muhuduku, kuyaruka uye kukura zvakasiyana. Izvi zvinotevera mamwe mazano anopa chiremba zviri nani zviratidzo zvekuongorora. Muvana, zvikonzero zvinowanzoitika zveataxia zvinowanzoonekwa, kusanganisira Friedreich uye rondedzero yezvakaberekwa kukanganisa kwemetabolism kusagadzikana, sevana mafomu eGM2 gangliosidoses, uye sulfatide lipidoses (metachromatic leukodystrophy). Friedreich's ataxia inowanzoitika muvana uye muvakuru vechidiki, uye chirwere ichi chave chichitsanangurwa kune vanhu vakuru. Hereditary ataxia ine vhitamini E kushomeka, autosomal recessive disorder, inogona kuratidza nezviratidzo zvakafanana neizvo zvinowanikwa muFriedreich's ataxia. Abetalipoproteinemia ndechimwe chikonzero chinokonzeresa chekushaikwa kwevhitamini E ine chekuita neataxia, uye kuomarara kwechirwere kunoenderana nekushomeka uye kushaikwa kwevhitamini E. Kushaikwa kweVitamin 12 kunombovapo neataxia isingaperi, kazhinji ine chekuita nekurasikirwa kweprioception. Cerebrotendinous xanthomatosis (CTX) imwe isingawanzo, autosomal recessive lipid kuchengetedza kusagadzikana. Neurological zviratidzo zvinowanzotanga paanenge makore makumi maviri ezera uye cerebellar ataxia ndeimwe yezvimwe zviratidzo zvetsinga. Zvakabatanidzwa, zvisiri zvetsinga zvinosanganisira congenital/juvenile cataracts, tendon xanthomas (kunyanya yeAchilles tendons), premature atherosclerosis zviratidzo zvakasiyana zvinosiyanisa CTX kubva kune mamwe lipid kuchengetedza kusagadzikana. Ataxia-telangiectasia, chirwere ichi chisingawanzoitiki, chinofambira mberi chinokonzera kuora muuropi uye mamwe maitiro emuviri. Chirwere ichi chinokonzeresawo immune system kuparara (immunodeficiency disease), iyo inowedzera kubatwa nezvimwe zvirwere, kusanganisira kutapukirwa nemamota. Vana vane ataxia-telangiectasia vari pangozi yakakura yekuva nekenza, kunyanya leukemia kana lymphoma. Telangiectasias tsinga diki dzvuku dze "spider" dzinogona kuoneka mumakona emeso emurwere kana munzeve nematama. Kudzokorora sinus uye zvirwere zvekufema zvinowanzoitika. Vanhu vazhinji vane chirwere ichi vanoda wiricheya nevechiri kuyaruka uye vanofa vasati vasvika makore makumi matatu, kazhinji nekenza kana chirwere chemapapu (pulmonary).

Muvarwere vakura, autoimmune syndromes inosanganisira paraneoplastic syndrome (semuenzaniso, Anti Yo uye anti Hu) inogona kukonzera ataxia. Chirwere cheCeliac, chirwere che autoimmune chine anti-gliadin antibodies, chinogona kukonzera ataxia. Nekufambira mberi kweiyo tekinoroji nyowani, kuongororwa kweiyo genetic zvikonzero zveataxia zvave zvakaoma. Kune anopfuura 40 autosomal dominant ataxias, kusanganisira 7 inonyanya kukosha ataxias inokonzerwa neCAG inodzokorora encoding a polyglutamine protein domain (SCA 1, SCA2, SCA3, SCA6, SCA7, SCA17, DRPLA). Cerebellar ataxia uye cerebellar degeneration inowanzoitika kune marudzi ose, asi zvimwe zviratidzo uye zviratidzo, pamwe nezera rekutanga, zvinosiyana zvichienderana neiyo gene mutation.

Episodic ataxias (EA) iboka rezvisingawanzo uye rinotsanangurwa zvakanyanya kugarwa nhaka ataxias. Parizvino, kune 8 mhando dzeEAs. Pakati pavo, EA1 uye EA2 inonyanya kukosha. MuEA1, zvikamu zveataxia ine kusaenzana kwekufamba uye kusvetuka kwekutaura, zvinoitika zvega. Mhando iyi yeataxia inogonawo kuderedzwa nekufamba kamwe kamwe, kufara, kana kurovedza muviri. Kurwiswa kunowanzo tora kubva pamasekonzi kusvika kumaminitsi akati wandei panguva uye kunogona kudzoka kakawanda pazuva. MuEA2, ataxia inotora maawa kusvika kumazuva, ine interictal ziso kufamba kusina kunaka. Kushushikana kunowanzo mhanyisa zvikamu. EA2 zvakanyanya imhaka yekuremara kwemajini mune calcium chiteshi (CACNA1A). Kusiyana kwakasiyana kwemajini ejini iyi kunogona kukonzera mhuri hemiplegic migraine, uye kudzokorora kweCAG mujeni iri kunokonzera SCA6, uye kune kupindirana mune symptomatology. Hupenyu hurefu hahupfupiki muEAS, uye zviratidzo zvinogona kupindura kumushonga. Acetazolamide inogona kubatsira mukurapa episodic ataxia.

Kunyange zvazvo ataxia inogona kuonekwa nyore nyore, zvisinei, kuongororwa kwezvikonzero zvinokonzera kunoda kuongororwa kwakarongeka. Zvimwe zvirwere zvetsinga zvinogona kukonzera matambudziko akafanana nekufamba uye dexterity (semuenzaniso, neuropathy kana chirwere chemusana) zvinowanzosiyaniswa nezviratidzo zvetsinga chete. Mumamiriro ezvinhu akaoma, chinangwa chikuru ndechekuziva zviitiko zvinotyisidzira hupenyu. Muzvirongwa zvisina kunaka hapana algorithm iri nyore kana gwara rekutevera riripo. Kuziva nezveataxia kusagadzikana kuchabatsira varapi kuita nekukurumidza rabhoritari yakakodzera uye bvunzo dzekuongorora kuti vasimbise kuongororwa. Kuwana etiology dzimwe nguva ibasa rinotyisa mune mamwe mamiriro ezvinhu, asi mushure mokunge chinhu chinogumbura chabviswa mukuwana ataxia, kufambira mberi kwechirwere kunowanzomira uye murwere achapora. Nekupindira kwekutanga, kunyanya pazera diki, varwere vazhinji vanobhadhara zvakanaka uye vanongove nekusagadzikana kwakanyanya kana kusavapo zvachose.

Nokuda kwezvikonzero zvinokonzerwa neataxia, vamiririri vakawanda vakave vasina kufanana kuti vavandudze ataxia. Saka manejimendi anowanzo tsigira, izvo zvinogona kusanganisira kurapa kwemuviri, basa, uye kutaura.

 

Hubert Fernandez, MD
Center Director, Center for Neurological Restoration
Cleveland Clinic
Cleveland, OH USA

2019 Updates Inopihwa na:
Yih-Ru Wu, MD
Mutevedzeri Mukuru, Dhipatimendi reNeurology, Chang Gung Memorial Hospital, Linkou Branch, Taiwan
Purofesa, Chang Gung University College yeMishonga, Taoyuan, Taiwan

 

Tools

Zvekiriniki maitiro uye tsvagiridzo muataxia

 

Vhidhiyo Nyaya Library

Bhurawuza archive yeanoda kusvika zviuru zviviri zvemakesi mavhidhiyo uye mamwe mamultimedia. ✪ NHENGO CHETE

Ona mavhidhiyo enyaya

Patient Handout
Ataxia: Chokwadi Chakakosha kune Varwere

MaHandouts pamisoro yekusagadzikana kwekufamba kune varapi nevarwere, yakashandurirwa mumitauro yakawanda.

Ona zvinyorwa

 

ruzivo

Tapota mirai tichitora maresults enyu.


Mazuvano Insights & Media

Tsvaga ichangoburwa yekuvhara, ongororo, uye nyanzvi yekutaura nezve ataxia 

Ona midhiya yese


Collections:

Bvisa zvese

Nzvimbo dzekufarira subtopics

Resource Type

Tapota mirai tichitora maresults enyu.

Podcast

Matanho eAtaxia: Kurapa cerebellar ataxia muna 2026 - Chii chitsva?

Teerera chikamu

Nzvimbo dzekufarira subtopics
  • Ataxias
Resource Type
  • Podcast

Podcast

Ataxia Series: Kupfuura cerebellum - Zvimiro zvisiri zvemota uye kutarisirwa kwesystem dzakawanda mu genetic ataxias

Teerera chikamu

Nzvimbo dzekufarira subtopics
  • Ataxias
Resource Type
  • Podcast

Podcast

Matanho eAtaxia: Maitiro ekufungidzira uropi ekusapotsa muataxia

Teerera chikamu

Nzvimbo dzekufarira subtopics
  • Ataxias
  • Neuroimaging
Resource Type
  • Podcast

Podcast

Ataxia Series: Kuziva ataxias dzisingatarisirwi

Teerera chikamu

Nzvimbo dzekufarira subtopics
  • Ataxias
Resource Type
  • Podcast

Podcast

Ataxia Series: Kuparadza ataxia idiopathic idiopathic ataxia iri kunonoka kutanga

Teerera chikamu

Nzvimbo dzekufarira subtopics
  • Ataxias
Resource Type
  • Podcast

Webhu chinyorwa

Kurapa kweAtaxia: Chii Chinoshanda, Chii Chitsva, uye Chii Chinotevera

Verenga nyaya yacho

Nzvimbo dzekufarira subtopics
  • Ataxias
Resource Type
  • Webhu chinyorwa

Podcast

Ataxia Series: Bvunzo yeataxia - Phenomenology, kupatsanura, uye nzira inoshanda yekuongorora

Teerera chikamu

Nzvimbo dzekufarira subtopics
  • Ataxias
Resource Type
  • Podcast

Podcast

Zvakanakisa muataxia • 2025 MDS Congress

Teerera chikamu

Nzvimbo dzekufarira subtopics
  • Ataxias
Resource Type
  • Podcast

Bepa rakabudiswa

Kuburitsa iyo Global Tapestry yeGenetic Ataxias: Epidemiology uye Genetic Testing Nzira.

Verenga bepa

Nzvimbo dzekufarira subtopics
  • Ataxias
Resource Type
  • Bepa rakabudiswa

Podcast

Artificial intelligence mune yekuongorora nzira yekusingaperi ataxias

Teerera chikamu

Nzvimbo dzekufarira subtopics
  • Ataxias
Resource Type
  • Podcast

dzidzo

Zvinokosha: Nzira yeAtaxias

Nzwisisa tsananguro uye phenomenology yeataxia uye dzidza kuziva, kuongororwa, uye kubata zvakawanikwa uye genetic kesi.

Tarisa kosi

 

MDS Projects / Collaborations

Mapoka ekutsvagisa nzanga ari kushanda kugadzirisa nyaya muataxia

 

Tapota mirai tichitora maresults enyu.

Ataxia Study Group

Ona boka »