VHURUMENDE 30, NYAYA 1 • Kurume 2026. Nyaya yakazara »

Zvinonyanya Kukosha muChikamu: 2026 PAS Congress
Kufungidzira kweuropi kuri kuchinja sei kuongororwa nekurapwa kwechirwere cheParkinson nekukurumidza
Nyanzvi dzinotaura kuti kufungidzira kwe multimodal uye alpha-synuclein kunogona sei kupa ruzivo rwakadzama pamusoro pekuora kwetsinga muzvirwere zvakasiyana-siyana.
Chinyorwa PfupisoJump to: |
Unyanzvi hwekugadzira hunoshandiswa sei pari zvino muzvishandiso zvekufungidzira chirwere cheParkinson?
Unyanzvi hwekugadzira (AI) huri kukurumidza kuchinja mashandiro atinoita neuroimaging kuongorora nekunzwisisa chirwere cheParkinson (PD).
Kare, kufungidzira kwekiriniki kwainyanya kutarisisa kusimbisa kurasikirwa kwedopaminergic, kazhinji neDAT-SPECT kuongorora hunhu hwe nigrostriatal. Kunyange zvazvo nzira iyi yakarurama zvikuru pakuona kushaya simba kwe dopaminergic muPD yakatangwa [1], kufungidzira kwe dopaminergic kwakajairika nekutarisa nekuona uye zviyero zve semi-quantitative kune miganhu, kunyanya muchirwere chekutanga/cheprodromal, kutevera kufambira mberi, kusiyanisa PD kubva ku atypical parkinsonian syndromes, uye kubata kusiyana kwePD's biological.
Tsvagiridzo yePD yava kuchinja kubva patsananguro dzinobva pazviratidzo kuenda kuhurongwa hwezvinhu zvipenyu [2,3]. Matekiniki epamusoro-soro, anosanganisira kuongorora kwekubatana kwechimiro uye mashandiro; kufungidzira kweglucose metabolism muuropi; uye zviratidzo zveMRI (semuenzaniso, kufungidzira kunonzwa neuromelanin, MRI inopararira mumvura isina mvura, nezvimwewo), zvinopa ruzivo rwakadzama pamusoro pekuora kwetsinga muzvikamu zvezvirwere [4].
AI inovhura zviratidzo zvemifananidzo zvakavanzika
Kubatanidza AI ne neuroimaging muPD kune zvakawanda zvakanakira [5-7]. Neuroimaging ine ruzivo rwakapfuma rwemaumbirwo, mashandiro, uye mamorekuru, zvakawanda zvacho zvisinganyatsoonekwi neziso remunhu. AI inogona kuburitsa nekubatanidza zviratidzo izvi pahukuru: 1) Mhando dzekudzidza dzinotarisirwa dzinotsigira kuongororwa uye kufanotaura kufambira mberi; 2) Kudzidza kusina kutarisirwa kunoona mhando dzezvinhu zvine chekuita nehupenyu; 3) Kudzidza kwakadzama kunoburitsa otomatiki mapatani akaomarara enzvimbo uye emavara.
Mukufungidzira kwedopaminergic, maAI models akawana hungwaru hwe90-97% mukusiyanisa PD kubva kune hutano, kazhinji zvichiita kupfuura zviyero zvechinyakare zve semi-quantitative. Nzira idzi dzinogona kuwedzera kunzwa kwekushomeka kudiki, zvingangobatsira kuisa patsva scans pasina dopaminergic deficits (SWEDD) [8], uye kuderedza kusiyana kwevanoona [9,10].
MRI inonzwa kumeso kweNeuromelanin chimwe chiratidzo chinovimbisa chekuongorora kurasikirwa kwedopaminergic neuronal mu substantia nigra, asi chinogumira nekuongorora kwenguva yakareba, nemaoko. Kudzidza zvakadzama kunogonesa kuona nekukurumidza, otomatiki, uye kudzokororwa kwekurasikirwa kwechiratidzo chine chekuita neneuromelanin mu substantia nigra muPD [11].
¹⁸F-FDG PET inogona kuvandudza musiyano wePD kubva kuatypical parkinsonian syndromes nekubata shanduko dze striatal uye extra-striatal metabolic. Ongororo dzakavandudzwa neAI ikozvino dzinoshuma kunzwisiswa uye specificities dzinopfuura 90% pakusiyanisa PD kubva kuatypical parkinsonisms [12,13].
Kupararira kweMRI kunopa chiyero chisingakuvadzi che microstructural neurodegeneration. Free-water imaging inoyera shanduko dzematishu nekunze kwemuviri mukati me substantia nigra muPD, uye munzvimbo dzakapararira dzegrey newhite matter mu atypical parkinsonisms [14-16]. MuPD, mvura yakasununguka yakakwira nguva dzose mu posterior substantia nigra chiratidzo chakasimba chekuongorora uye kufambira mberi [14,15]. Munguva pfupi yapfuura, kudzidza kwemuchina kwakashandiswa pa free-water imaging metrics kwakaratidzwa kuti kunosiyanisa PD nemazvo kubva ku parkinsonian-type multiple system atrophy (MSA-P) uye progressive supranuclear palsy (PSP) [17,18]. Kubatanidzwa mu clinical imaging workflows kuri kuitwa ikozvino.
Matambudziko uye nzira yekufambira mberi
Pasinei nekuvimbisa kwayo, AI muPD neuroimaging inosangana nematambudziko akawanda [5,12,19,20]. Zviratidzo zvekuongorora zvinogona kuita ruzha. Datasets dzinowanzova diki kana dzakasiyana-siyana, uye mamodheru mazhinji haana humbowo hwekunze uye hunogona kududzirwa. Ruzivo rwenguva refu nerweprodromal runoramba rwuri diki. Kufambira mberi mune ramangwana kuchaenderana nekushanda pamwe chete kukuru, kwenzvimbo dzakawanda nemaprotocol ekufungidzira akajairwa; kubatanidzwa kwemifananidzo yakawanda, ma biomarker ekiriniki, majini, uye edhijitari; uye kugadzirwa kwemaitiro eAI akajeka, anoongororwa akakodzera kuiswa mukiriniki yakachengeteka.
Pakupedzisira, AI haina kugadzirwa kuti itsive ruzivo rwekiriniki. Kana ikashandiswa zvakanaka, inogona kuvandudza kunyatsoongorora, kugonesa kupindira kwekutanga, uye kufambisa nzvimbo yacho pedyo nekutarisirwa kwakagadzirirwa munhu muPD.
Kufungidzira mifananidzo yemhando dzakasiyana-siyana kunobatsira sei pakuona nekutarisa kufambira mberi kwechirwere muPD?
Zviratidzo zvemuviri zvinoita basa guru mukuwana pathophysiology yePD. Zvichitsanangurwa sezviratidzo zvinoyerwa zvemaitiro ehupenyu, zviratidzo zvemuviri zvinogona kutsigira kuongororwa, kufanotaura, kuongorora kubatwa nechirwere, uye kuongorora kuchengetedzeka kwekurapa. Zviratidzo zvemuviri zvinopa ruzivo rwakadzama pamusoro penzira dziri kunze kwezviratidzo zvekurapa.
Mamodheru echinyakare ekusimbisa biomarker anotsigira ma phenotypes ekiriniki — akadai se tremble-dominant uchienzaniswa ne PIGD subtypes — senzira yekureferensira. Zvisinei, izvi zvinounza rusaruro, sezvo ma phenotypes asinganyatsobati kusiyana kwePD kwebiological. Mharidzo iyi inosiyanisa izvi ne biomarker-driven, phenotype-agnostic model, yakabatana nema frameworks ari kubuda anosimbisa ma molecular signals pane ma clinical labels mukutsanangura ma subgroups akabatana ne biologically.
Mharidzo iyi yakaongorora nzira dzakasiyana-siyana dzekuongorora mashandiro europi. Maitiro eDopaminergic PET neSPECT — akadai seF‑DOPA, VMAT2, uye DAT imaging — anoona presynaptic nigrostriatal degeneration uye anotsigira differential diagnosis pakati peparkinsonian syndromes, kusanganisira PSP neMSA. Metabolic PET imaging inoratidza kuti shanduko dzemetabolism dzinopararira sei mu neural networks, zvichibatanidza maitiro emetabolism nekusashanda zvakanaka kwemota nepfungwa.
Kufungidzira kweSynaptic density uchishandisa SV2A PET tracers (semuenzaniso, 18F‑SynVesT‑1) kunopa huwandu hwe synaptic integrity in vivo uye kunoratidza kushaya simba kwe synaptic mu degenerative parkinsonisms. Zviratidzo zveMRI — zvinosanganisira neuromelanin-sensitive imaging, diffusion MRI (semuenzaniso, free-water mapping), iron-sensitive imaging (QSM, R2*), uye structural indices dzakadai seMR Parkinsonism Index — zvinopa maturusi ane simba ekuongorora nigral degeneration, kusiyanisa atypical syndromes, uye kutevera kufambira mberi.
Dzimwe nzira — dzakadai se cardiac MIBG scintigraphy yekuchinja kwe autonomic uye TSPO PET ye neuroinflammation — dzinowedzera kugona kwe biomarker kune non-dopaminergic uye peripheral systems, zvichienderana ne multisystem models ye PD pathology.
PD chirwere chemusana chinoda kutsanangurwa kwezviratidzo zvemuviri. Nzira yekufungidzira ine misiyano yakawanda - pamwe chete nekupatsanurwa kwezvirwere zvinokonzereswa nebiomarker - ichave yakakosha pakuonekwa kwekutanga, kuongororwa kwakasiyana-siyana, kutarisa kufambira mberi kwechirwere, uye kugadzira nzira dzekurapa dzakanangana.
Kukosha kwekufungidzira kwealpha-synuclein mu synnucleinopathy
Synucleinopathies inosanganisira zvirwere zvakasiyana-siyana zvakaita sechirwere cheParkinson, dementia ine Lewy bodies uye multiple system atrophy. Chiratidzo chavo chechirwere iAlpha-synuclein aggregation, uye kuongororwa kwakasiyana kuchiri kuenderana nezviratidzo zvekiriniki, zvichiita kuti kuongororwa zvisizvo kuitike. Kurongwa kwakavakirwa pahupenyu kwakakurudzirwa munguva pfupi yapfuura, uko synnuclein inoita basa guru (kunyangwe isiripo nguva dzose kana kuti inodiwa pakuongororwa), zvichibvumira kuongororwa kwekutanga, kwakanyatsojeka, uye pakupedzisira zvichipa mukana wekupindira kwekurapa nekukurumidza mune ramangwana.
Kwave nekufambira mberi mukutsvagurudza kwe biomarker muzviyero zvakawanda zvebhayoloji, uye mumakore gumi apfuura, nzvimbo yekufungidzira yave ichiferefetwa zvakanyanya kune chaiwo ma alpha-syn tracers, izvo zvinogona kupa mukana wekuona alpha-syn nenzira iri mukati memuviri, isingakuvadzi.
Kugadzirwa kwePET ligands inotarisa alpha-synuclein kwakaoma nekuda kwekuwanda kushoma kwealpha-syn muuropi, nzvimbo yayo mukati memasero uye kufanana nemamwe mapuroteni asina kurongeka muchimiro chayo chechimiro. Zvisinei, vaongorori vakawanda vari kuferefetwa muzvidzidzo zve preclinical uye zvekiriniki vari kuedza kuwana hukama hwakakwana uye kusarudza, uku vachideredza kubatana kwekunze kwechinangwa.
Mharidzo iyi yakakurukura nezvemakemikari akati wandei anosanganisira [18F]C05-05 (1), [18F]SPAL-T-06 (2), [18F]ACI-12589 (3), [11C]MODAG-005 (4), uye [18F] F0502B (5). Zvidzidzo zvepakutanga zvinoratidza kuti mamwe matracer anogona kuona alpha-syn pathology muMSA, zvichienzaniswa nedzimwe synnucleinopathies, asi kusimbiswa kwakawedzerwa kunodiwa.
Zvidzidzo zvimwe zvakakosha pakusimudzira mushonga wakarurama, zvichiita kuti pave nekuona maitiro ezvirwere, kuvandudza kunyatsoongorora uye kufambira mberi kune nzira inotarisa murwere kuitira kuti pave nekushandiswa kwemishonga inochinja chirwere mune zve synnucleinopathies mune ramangwana.
References
Chikamu: Uchenjeri Hwekugadzira Huri Kushandiswa Sei Pari Zvino muZvishandiso Zvekufungidzira zveChirwere cheParkinson?
- Hastings A, Cullinane P, Wrigley S, et al. Kusimbiswa kweNeuropathologic uye Kururama kweKuongorora kwePresynaptic Dopaminergic Imaging muKuongororwa kweParkinsonism. Neurology. Chikumi 11 2024;102(11):e209453. doi:10.1212/WNL.0000000000209453
- Hoglinger GU, Adler CH, Berg D, nevamwe. Kurongwa kwechirwere cheParkinson: nzira dzekuongorora dzeSynNeurGe. Lancet Neurol. Kukadzi 2024;23(2):191-204. doi:10.1016/S1474-4422(23)00404-0
- Simuni T, Chahine LM, Poston K, et al. Tsanangudzo yezvebhayoloji yechirwere che neuronal alpha-synuclein: kuenderana nehurongwa hwakabatanidzwa hwekutsvaga. Lancet Neurol. Kukadzi 2024;23(2):178-190. doi:10.1016/S1474-4422(23)00405-2
- Zarkali A, Thomas GEC, Zetterberg H, Weil RS. Kufungidzira kweuropi uye zviratidzo zvemvura muchirwere cheParkinson munguva yekupindira kwakanangana. Nat Commun. Chikunguru 5 2024;15(1):5661. doi:10.1038/s41467-024-49949-9
- Dennis AP, Strafella AP. Basa reAI nekudzidza kwemuchina mukuongorora chirwere cheParkinson uye Parkinsonisms dzisiri dzenguva dzose. Parkinsonism Relat Disord. Gunyana 2024;126:106986. doi:10.1016/j.parkreldis.2024.106986
- Gupta R, Kumari S, Senapati A, Ambasta RK, Kumar P. Nguva itsva yehungwaru hwekugadzira uye kuona, kuongorora, uye kurapa chirwere cheParkinson zvichibva pakudzidza kwemuchina. Ageing Res Rev. Sep 2023;90:102013. doi:10.1016/j.arr.2023.102013
- Myszczynska MA, Ojamies PN, Lacoste AMB, nevamwe. Mashandisirwo ekudzidza kwemuchina pakuongorora nekurapa zvirwere zvinokanganisa tsinga. Nat Rev Neurol. Nyamavhuvhu 2020;16(8):440-456. doi:10.1038/s41582-020-0377-8
- Choi H, Ha S, Kang H, Lee H, Lee DS, Alzheimer's Disease Neuroimaging I. Kudzidza zvakadzama chete kuburikidza nepfungwa dzakajairwa PET kunoona kusagadzikana kweuropi kusingazivikanwe. EBioMedicine. Chivabvu 2019;43:447-453. doi:10.1016/j.ebiom.2019.04.022
- Palumbo B, Fravolini ML, Buresta T, nevamwe. Kunyatsoongorora chirwere cheParkinson kuburikidza nekuongorora kwe123I-FP-CIT brain SPECT data: mhedzisiro yezvakawanikwa nezera. Medicine (Baltimore). Zvita 2014;93(27):e228. doi:10.1097/MD.0000000000000228
- Martinez-Murcia FJ, Gorriz JM, Ramirez J, Moreno-Caballero M, Gomez-Rio M. Kuenzanisa mapatani emavara mumifananidzo ye123I-ioflupane yekuona otomatiki Parkinsonism. Med Phys. Ndira 2014;41(1):012502. doi:10.1118/1.4845115
- Gaurav R, Valabregue R, Yahia-Cherif L, nevamwe. NigraNet: Hurongwa hwekuongorora huwandu hwe nigral neuromelanin muchirwere cheParkinson chepakutanga uchishandisa convolutional neural network. Neuroimage Clin. 2022;36:103250. doi:10.1016/j.nicl.2022.103250
- Zhang J. Kufungidzira nezvemigodhi uye data rekiriniki nenzira dzekudzidza dzemuchina dzekuongorora uye kuona chirwere cheParkinson nekukurumidza. NPJ Parkinsons Dis. Ndira 21 2022;8(1):13. doi:10.1038/s41531-021-00266-8
- Meyer PT, Frings L, Rucker G, Hellwig S. (18)F-FDG PET muParkinsonism: Kuongororwa Kwekusiyana uye Kuongorora Kukanganisika Kwepfungwa. J Nucl Med. Zvita 2017;58(12):1888-1898. doi:10.2967/jnumed.116.186403
- Ofori E, Pasternak O, Planeta PJ, nevamwe. Kuwedzera kwemvura yakasununguka muchirwere cheParkinson's nigra: chidzidzo chenzvimbo imwe chete uye nzvimbo dzakawanda. Neurobiol Aging. Kukadzi 2015;36(2):1097-104. doi:10.1016/j.neurobiolaging.2014.10.029
- Ofori E, Pasternak O, Planeta PJ, nevamwe. Kuchinja kwenguva refu mumvura isina mvura mukati mechirwere cheParkinson's nigra. Brain. Nyamavhuvhu 2015;138(Pt 8):2322-31. doi:10.1093/brain/awv136
- Planeta PJ, Ofori E, Pasternak O, nevamwe. Mifananidzo yemvura isina kuchena muchirwere cheParkinson uye parkinsonism isingawanzoitiki. Uropi. Kukadzi 2016;139(Pt 2):495-508. doi:10.1093/brain/awv361
- Archer DB, Bricker JT, Chu WT, nevamwe. Kuvandudzwa uye Kusimbiswa kweKusiyanisa Kwemifananidzo Yega muParkinsonism (AID-P): Chidzidzo Chekudzidza Kwemuchina Wakawanda. Lancet Digit Health. Gunyana 2019;1(5):e222-e231. doi:10.1016/s2589-7500(19)30105-0
- Vaillancourt DE, Barmpoutis A, Wu SS, nevamwe. Kusiyanisa Kwemifananidzo Kwega Kwega kweParkinsonism. JAMA Neurol. Chivabvu 1 2025;82(5):495-505. doi:10.1001/jamaneurol.2025.0112
- Garcia Santa Cruz B, Husch A, Hertel F. Mhando dzekudzidza kwemuchina dzekuongorora nekufanotaura chirwere cheParkinson uchishandisa brain imaging: ongororo yakajairika, matambudziko makuru, uye nhungamiro dzeramangwana. Front Aging Neurosci. 2023;15:1216163. doi:10.3389/fnagi.2023.1216163
- Shokrpour S, MoghadamFarid A, Bazzaz Abkenar S, Haghi Kashani M, Akbari M, Sarvizadeh M. Kudzidzira kwemuchina kwechirwere cheParkinson: ongororo yakazara yemaseti edata, maalgorithms, nematambudziko. NPJ Parkinsons Dis. Chikunguru 1 2025;11(1):187. doi:10.1038/s41531-025-01025-9
Chikamu: Kukosha kwekufungidzira kwealpha-synuclein mu synnucleinopathy
- Endo H, Ono M, Takado Y, Matsuoka K, Takahashi M, Tagai K, Kataoka Y, Hirata K, Takahata K, Seki C, nevamwe. Kufungidzira α-synuclein pathologies mumhuka uye varwere vane Parkinson's nezvimwe zvirwere zvine chekuita nazvo. Neuron. 2024;112(15):2540–2557.e8. doi: 10.1016/j.neuron.2024.05.006
- 2. Matsuoka, K., Ono, M., Takado, Y., Hirata, K., Endo, H., Ohfusa, T., Kojima, T., Yamamoto, T., Onishi, T., Orihara, A., Tagai, K., Takahata, K., Seki, C., Shinotoh, H., Kawamura, K., Shimizu, H., Shimada, H., Kakita, A., Zhang, M.-R., Suhara, T. naHiguchi, M. (2022), Mifananidzo yeA-Synuclein Pathologies ine Kusiyana Kwakanyanya muVarwere Vari Mupenyu Vane Multiple System Atrophy. Mov Disord, 37: 2159-2161
- 3. Smith, R., Capotosti, F., Schain, M. nevamwe. Iyo α-synuclein PET tracer [18F] ACI-12589 inosiyanisa multiple system atrophy kubva kune zvimwe zvirwere zvinokanganisa tsinga. Nat Commun 14, 6750 (2023)
- 4. Saw R, Buss S, Schmidt F, Ryazanov S, Leonov A, Bleher D, Gotegerd A, Kuebler L, Roben B, Schmidt F, Reimold M, Bonanno F, Ruf V, Dahl B, Sandiego C, Henry K, Papadopoulos I, Schaller M, Kahle P, Levin J, Gasser T, Brockmann K, Reischl G, Fougere C, Pichler B, Maurer A, Griesinger G, Giese A, Herfert K. REsearch Square, 2024 (yakadhindwa kare)
- 5. Xiang J, Tao Y, Xia Y, Luo S, Zhao Q, Li B, Zhang X, Sun Y, Xia W, Zhang M, Kang SS, Ahn EH, Liu X, Xie F, Guan Y, Yang JJ, Bu L, Wu S, Wang X, Cao X, Liu C, Zhang Z, Li D, Ye K. Kugadzirwa kwe α-synuclein positron emission tomography tracer yekufungidzira synnucleinopathy. Cell. 2023 Nyamavhuvhu 3;186(16):3350-3367.e19
Read more Kufamba Pamwe Chete:




