VHURUMENDE 30, NYAYA 1 • Kurume 2026. Nyaya yakazara »

Ongororo dzepamusoro dzinosimbisa njodzi dzekumedza matambudziko muvanhu vane chirwere cheParkinson
Mabhuku akati wandei achangobva kubudiswa akanyanya kutaura nezve dysphagia uye kukosha kwekugadzirisa matambudziko ekumedza kwevarwere vane Parkinson (PwP). Kubatana kuripo pakati pekutora mishonga nenguva uye kushanda kwayo mukumedza kunozivikanwa; izvi zvinosimbiswa mumabhuku mazhinji aya. Kudiwa kwezvidzidzo zvakagadzirwa zvakanaka pakumedza, tichifunga nezvemamiriro ezvinhu (mumurwere ari mukati neasingarapike) uye mamiriro emushonga, pamwe nedzimwe nzira dzekurapa/dzetsika/dzekuvhiya kwakakoshawo.
Pazasi pane pfupiso yezvidzidzo zviviri zvakakosha pakumedza uye PwP.
Ongororo yakarongeka yezvirongwa zvekutarisira varwere veParkinson's Foundation Hospital
Chidzidzo ichi chinoshuma nezvemhedzisiro yeongororo yakarongeka yemabhuku pamusoro pezvinhu zvina zvikuru zvinokonzera kuwedzera kwezvirwere nerufu panguva yekuiswa muchipatara kwePwP.
Zvikonzero zvinonyanya kukonzera kuti PwP irapwe muchipatara — zvinofungidzirwa kuti zvinodhura mabhiriyoni makumi mashanu nemaviri emadhora pagore muUSA chete — ndeizvi: aspiration pneumonia, urinary tract infections, psychosis, kudonha, kutyoka kwetsinga, uye kudzikira kwekushanda kwemuviri.
Vanhu vane chirwere chepfungwa (PwP) vanowanzo gamuchirwa muzvipatara vasina rubatsiro rwakawanda rwunopiwa nechikwata chenyanzvi dzezvirwere zvekufamba. Zvichienzaniswa nehuwandu hwevanhu vari muchipatara, vanhu vane chirwere chepfungwa (PwP) vanotarisana nenjodzi huru yematambudziko uye kugara kwenguva refu muchipatara.
Zvinhu zvina zvikuru zvinokonzera kuwedzera kwezvirwere nekufa panguva yekuiswa muchipatara kwePD zvakaonekwa: |
| 1. Nguva yekurapa: Vanyori vakaratidza humbowo hwekuti kunyange kuchinja kudiki kunogona kukanganisa sei, nekuwedzera nguva dzekuenda kumwedzi, dyskinesias, uye chinonyanya kukosha, kuwedzera dysphagia.
2. Mishonga inokuvadza: Vanyori vanonyora mishonga inopiwa panguva yekurara muchipatara inovhara dopamine receptors uye inogona kukonzera matambudziko. 3. Kufamba: Kugara muchipatara kunowanzoita kuti munhu asakwanise kufamba zvakanaka uye kuti anzwe kutonhora nekukurumidza. 4. Kushaya simba (dysphagia): Kugara muchipatara kunowanzowedzera njodzi dzekushaya mvura uye pneumonia. Kubatana kuripo pakati pekushaya simba nekumedza mishonga kwakaratidzwa, pamwe nekubatana kwakanyorwa pakati pedopamine nekumedza zviri nani. |
Mukupedzisa, iyi iongororo inokosha pamusoro penjodzi dzinobva mukurapwa nePwP kubva kuParkinson's Foundation, iyo inotevera "mazano ekutarisira chipatara cheParkinson's foundation" (2023) uye inogona uye inofanira kuita shanduko yakanaka paPwP uye hukama huripo pakati pekutarisirwa kwevarwere vari mukati nevari kunze kwechipatara.
Kupindira kwekugadzirisa chirwere che oropharyngeal dysphagia muvanhu vane chirwere chaParkinson
Panguva imwe cheteyo, ongororo yeCochrane Library yakapa ongororo yakazara yehumbowo huripo hwekurapa kwe oropharyngeal dysphagia muPwP. Vaisanganisira zvidzidzo gumi nemasere zvekudzora zvisina kurongeka (1,216 vatori vechikamu) zvainangana nekuvandudza oropharyngeal dysphagia uye nemhedzisiro huru yekuyera kuchengetedzeka kwekumedza uye kushanda zvakanaka kwekumedza. Vakaona kuti "maitiro ekuita, kunyanya EMST (Troche M et al 2010, 2023), anogona kuvandudza kuchengetedzeka kwekumedza nekuderedza njodzi yekupinda uye kuda, asi humbowo hauna chokwadi. Miedzo mikuru, yakagadzirwa zvakanaka inodzorwa ne placebo inodiwa kuti iongorore kushanda kwekurapa kwe oropharyngeal dysphagia muPwP."
Mukupedzisa, nzvimbo yagadzirira chidzidzo chikuru, chakagadzirwa zvakanaka pamusoro pekugadzirisa matambudziko ekumedza muPwP uye hukama huripo pakati pekushandisa mishonga, kugara muchipatara, uye pneumonia yekufema.
References
- Veilleux Carpentier A, Malaty IA, LeWitt PA, Azmi H, Brooks A, Pollak E, Air EL, Simpson H, Thomas J, Thomas FP, Cocoziello L, Rosenfeld S, Okun MS. Ongororo Yakarongeka yeMazano eParkinson's Foundation Hospital Care. Mov Disord Clinic Pract. 2026 Ndira;13(1):29-43. doi: 10.1002/mdc3.70247. Epub 2025 Chikunguru 30. PMID: 40736219; PMCID: PMC12839495.
- Battel I, Arienti C, Del Furia MJ, Hirschwald J, Lazzarini SG, Walshe M. Kupindira mukugadzirisa chirwere che oropharyngeal dysphagia muvanhu vane chirwere cheParkinson. Cochrane Database Syst Rev. 2024 Ndira 26;2024(1):CD015816. doi: 10.1002/14651858.CD015816. PMCID: PMC10811748
Read more Kufamba Pamwe Chete:




