Matanho eAtaxia: Kurapa cerebellar ataxia muna 2026 - Chii chitsva?

Dr. Liana Rosenthal: Zvakanaka, ndatenda zvikuru nekundigamuchira. Ndinofara kuva pano.

Purofesa Orlando Barsottini: Liana kusvika munguva pfupi yapfuura ataxias, kunyanya majini [00:01:00] aionekwa sechirwere chisingarapiki. Kutanga hurukuro yedu, tine zvikonzero zvekutarisira here kana kuti kwete?

Dr. Liana Rosenthal: Saka Orlando, ndinofunga kuti tine zvikonzero zvekuva netariro. Pane zvinhu zvakasiyana-siyana zvandinonyanya kufarira. Patinofunga nezvekurapa kwedu kwemarudzi akasiyana e-ataxias. Munguva yandave ndichishanda nekubatsira kurapa nekutarisira vanhu vane ataxia, saka zvave nemakore angangoita gumi kusvika gumi nemashanu uye munguva iyoyo, ndichangobva kuona kukura kukuru mukukwanisa kwedu kufunga nekunzwisisa pathophysiology, kushandisa izvozvo pakuzivikanwa kwezviratidzo zvitsva.

Uye zvakare ndakaona kukura kukuru mukuda kwemakambani emishonga kurapa ataxias. Saka ndinofunga kuti musanganiswa iwoyo uchava unofadza zvikuru mune ramangwana. Uye pamusoro pezvo, iwe unotora kukura kwese ikoko [00:02:00] kwatinoona mu ataxia, uye wobva wawedzerawo kubudirira kwakaitika mune dzimwe nzvimbo maererano nekurapa kwemajini.

Saka pfungwa iyi yekuti zvimwe zvirwere zvinogona kubudirira kurapwa nemajini, handioni kuti sei tisingakwanise kuwana mishonga yakafanana munguva pfupi iri kutevera munyika yeataxia. Uye pakupedzisira, chimwe chinhu chandinonyanya kufarira maererano netariro yeataxia kubvumidzwa kweomaveloxolone kune Friedrich's ataxia. Saka ndinofunga kuti pamwe chete zvikonzero zvakawanda zvekutarisira.

Purofesa Orlando Barsottini: Ehe. Sezvamakataura munguva pfupi yapfuura, omaveloxolone yakatenderwa mushonga weFriedrich's ataxia. Mungatiudzewo zvimwe nezvemushonga uyu here? Uye mubvunzo wangu wechipiri munyaya iyi, mushonga uyu unoratidzwa here kune varwere vese vane Friedreich's ataxia kana kuti tinoda vamwe varwere vakasiyana?

Dr. Liana Rosenthal: [00:03:00] Saka tangai nekukuudzai zvishoma nezvemushonga uyu, uye handidi kunyanya kunetseka nemaitiro ekutaura nezvekuita, asi ndinofunga kuti zvinobatsira nekuti izvi ndinofunga kuti kunzwisisa mashandiro ekuita ndiko kunotibvumira kutaura kuti mushonga uyu unoshanda tobva tauedza muvarwere uye zvechokwadi, zvinobatsira.

Saka ndinofunga kuti nzira iyoyo yakanaka kwazvo yekufunga nezvayo. Saka muvanhu vasina Friedreich's ataxia, pane iyi NRF2 protein uye painoenda kunucleus inomutsa nzira dzinorwisa kuzvimba. Tinogona kuisiya yakadaro. Zviri pachena kuti yakaoma kupfuura izvozvo.

Asi zvinoitika ndezvekuti muvanhu vane Friedrich's ataxia, puroteni iyi ichaora zvichikonzera kuwedzera kwe oxidative stress. Saka pachinzvimbo chekuenda kunucleus nekukurudzira nzira dzekudzivirira kuzvimba, ichaora uye haizoiti basa rayo. Uye omaveloxolone, tinotenda kuti inomisa kuora uku.

Saka nekudaro, nekumisa [00:04:00] kuora, puroteni inogona kuenda kunucleus yoita zvainofanira kuita. Saka paiva neruzivo rwesainzi, uye ipapo zvechokwadi waifanira kuenda kune zvidzidzo zvekiriniki. Uye muchidzidzo chikuru cheMOXIe varwere vane omaveloxolone vaive nani pamavhiki makumi mana nemasere pane avo vari pa placebo.

Uye vaive nani kushandisa mFARS, iyo Modified Friedreich's Ataxia Rating Scale. Uye zvakare vakaita imwe ongororo. Varwere havasi chete vaive nani pamavhiki makumi mana nemasere ekushandisa mushonga pane pa placebo. Pamusoro pezvo, kwakava neongororo yakanonoka yekutanga yakaratidza kuti pamavhiki makumi manomwe nemaviri, vanhu vaitora omaveloxolone vaive nani pane placebo.

Uye vakaitawo ongororo uye kudzidza kwenguva yakareba zvichienzaniswa nedata renhoroondo yezvisikwa. Uye zvakare, vanhu vaitora mushonga vaive nani pane placebo. Uye pakupedzisira, pawakarega kushandisa omaveloxolone, vamwe varwere vaitowedzera kuipa. Saka kana ukazvibatanidza zvese, pfungwa ndeyekuti mushonga uyu unoita sekuti [00:05:00] unobatsira zviratidzo uye ungangove uchichinja chirwere kana tichitarisa vanhu vane Friedreich's ataxia, izvo zvinonakidza zvikuru.

Pari zvino, kuti ndinzwisise mubvunzo wako, zvinoratidzwa kuvarwere vese here, izvo zvandinofunga kuti mubvunzo unokosha chaizvo. Pari zvino zvinobvumidzwa kuvanhu vane makore gumi nematanhatu zvichikwira. Uye ndizvo zvaibvumidzwawo kuUS FDA, Europe nedzimwe nyika dzakawanda zvakare, ndinotenda. Uye izvozvo ndaizofanira kuzviongorora. Pari zvino vari kuita ongororo yekutarisa omaveloxolone nevanhu vane makore maviri kusvika gumi nemashanu.

Hatizozivi mhedzisiro yechidzidzo ichocho kwemakore mashoma. Vakatanga kunyoresa varwere vasati vasvika gore rapfuura. Saka hatizozivi mhedzisiro yacho kwenguva yakati. Saka ndinofunga kuti pane hurukuro uye pane hurukuro ine musoro inofanira kuitwa nezvekukosha kwekushandisa omaveloxolone isina label muvana vari pasi pemakore gumi nematanhatu, asi [00:06:00] haina label.

Nyaya dziri kutaurwa nezvadzo dzinonyanya kutarisana nekushanda kwechiropa, saka mubvunzo unoenderana nekushandisa mushonga. Chii chinonzi mushonga unokodzera vana? Kuva nechokwadi chekuti hatisi kukonzera kuwedzera kwechiropa kupfuura kuwedzerwa kwechiropa, izvo zvatinoziva kuti mushonga uyu unogona kukonzera kuwedzera kwechiropa muLFTs. Saka ndinofunga kuti iyi ndiyo mibvunzo pamusoro pekuchengetedzeka inofanira kutariswa.

Uye zvakare kushanda zvakanaka kwevana vadiki. Ini ndinofunga mubvunzo ndewokuti, vanhu vanonyatsonzwa kugadzikana nemushonga uyu, vanganzwa kugadzikana here kuupa munhu ane makore 14 kana 15? Asi mubvunzo unotevera, hongu, inishuwarenzi ingatobhadhara izvozvo here? Saka idzo ndidzo nyaya dziri kuitika pamusoro pekushandiswa kwemushonga uyu zvisiri pamutemo.

Asi parizvino ndezvevanhu vane makore 16 zvichikwira.

Purofesa Orlando Barsottini: Zvakanaka. Waita basa. Liana, tava kuenda kuspinocerebellar ataxias. Tinoziva kuti troriluzole haina kutenderwa ne [00:07:00] FDA. Zvaunotarisira ndezvekushandiswa kweantisense oligonucleotides mu ataxia here? Tatova nemhedzisiro yakanaka here nekurapa uku?

Dr. Liana Rosenthal: Saka sekuziva kwangu mu ataxia, hatina mhedzisiro yakanaka yeASOs. Paiva neongororo yeSCA3 ASO yakamiswa nekuda kwezvikonzero zvekuchengetedza. Ndiri kufarira chaizvo maASO sepfungwa yekurapa ataxia, uye kune miedzo yakasiyana-siyana yekiriniki iri kuenderera mberi iyo inoita kunge yakagadzirisa zvimwe zvezvinetso zvekuchengetedza izvi zvekutanga uye kuti zviri kuenderera mberi.

Parizvino, vachiri kutanga kwechirwere, saka zvakaoma kutaura kuti maASO achava riini mushonga chaiwo unokwanisa kurapa kana tichienzanisa nemiedzo yekutanga yekiriniki. Asi pari zvino ndinofara nepfungwa ye [00:08:00] yekuti kune makambani akati wandei ari kuita miedzo iyi yekutanga yekiriniki nepfungwa yekuti maASO anogona kuva mushonga wakanaka mune ramangwana.

Purofesa Orlando Barsottini: Zvakanaka. Unoziva kuti varwere vazhinji vane ataxia vanogona kunge vaine zviratidzo zve cerebellar uye zvisiri zvekufamba kwemuviri. Semuenzaniso, vane matambudziko ekurara, kuneta, neuropathy, uye kusagadzikana kwepfungwa. Mungatiudzewo nezvemaitiro enyu ekurapa zviratidzo izvi? 

Dr. Liana Rosenthal: Ndinofunga kuti pane zvinhu zviviri zvakakosha pakurapa zviratidzo. Chekutanga ndechekuziva zviratidzo zvekuti murwere ane dambudziko iri, uye varwere vazhinji havazivi kuti kuneta kwavo kana kuti tsinga dzavo dzeropa kana kusashanda zvakanaka kwepfungwa zvine chekuita neataxia yavo.

Saka ndinofunga kuti danho rekutanga nderekungobvunza varwere mubvunzo uye kuzivisa murwere kuti, hongu, izvi zvinogona kunge zvine chekuita nazvo. Uye danho rinotevera [00:09:00] rezviratidzo izvi zvese randinoedza kuita nderekuti ndinoedza kufunga nezvechiratidzo chimwe nechimwe kutanga, ndizvo here, chiri kushungurudza murwere zvakanyanya?

Uyezve, zviri kukanganisa sei mashandiro avo? Uye zvakare, ndezvipi zvinhu zvese zvatinogona kurapa maererano nechiratidzo ichocho. Saka kunyangwe parizvino tisingakwanise kuchinja pathophysiology yeataxia yavo. Vamwe varwere vane matambudziko ekurara, kwete nekuda kweataxia yavo chete, asiwo nekuda kwezvimwe zvinetso.

Saka kuva nechokwadi chekuti uri kutarisa uye kufunga nezvezvimwe zvikonzero zvese. Saka uri kutarisa zvinhu zvakaita sesleep apnea here? Vari kurovedza muviri here? Kune neuropathy, vangabatsirwa here negabapentin? Vangabatsirwa here nemimwe mishonga? Kune kusagadzikana kwepfungwa, ndinogara ndichipedza nguva yakawanda ndichifunga nezvezvimwe zvinhu zvese. Saka zvinhu zvine njodzi dzemwoyo, cholesterol inodzorwa zvakanaka here, BP inodzorwa zvakanaka here. Kana vakarasikirwa nekunzwa, [00:10:00] vakapfeka zvinhu zvavo zvekubatsira kunzwa here? Kurasikirwa kwavo nekunzwa kwakatoongororwa here? Tiri kutarisawo matambudziko ekurara maererano nekusagadzikana kwepfungwa here?

Tiri kutarisa zviratidzo zvemanzwiro nemanzwiro maererano nekusashanda zvakanaka kwepfungwa uye maererano nehupenyu hwakanaka here? Saka zviratidzo izvi zvakawanda zvine mishonga, hongu, yatinogona kushandisa, asi zvakare tichiva nechokwadi chekuti tiri kufunga nezvezvimwe zvikonzero zvese. Saka kunyangwe tisingakwanise kubatsira chikamu cheataxia, kana tikakwanisa kubatsira nezvimwe 5, 10, 20% zviri kukonzera chiratidzo, zvichavandudza manzwiro emurwere.

Saka ndizvo zvandinofunga nezvazvo pane chimwe nechimwe chezviratidzo izvi zvakasiyana uye ndozodzidzisa varwere kuti zvechokwadi chikamu cheataxia yavo. Saka ndinoda kufunga nezvazvo nenzira iyoyo.

Purofesa Orlando Barsottini: Liana, nhasi tava kuziva kukosha kwekurovedza muviri muzvirwere zvetsinga zvakaita seParkinson's neAlzheimer's. Kukosha kwekurovedza muviri [00:11:00] chii muvarwere vane ataxia, uye tine here miedzo yekiriniki iri kuenderera mberi panyaya iyi panguva ino?

Dr. Liana Rosenthal: Saka kwave nemiedzo yakawanda yekiriniki inotarisa kurovedza muviri mu ataxia. Pane zviviri zvandinogara ndichitaura nezvazvo. Chidzidzo chimwe chakabva kuna Hopkins kubva kuboka raAmy Bastian naJen Keller. Chandakanyanya kufarira nezvechidzidzo ichi, chaive boka diki, asi chakaratidzwa zvakananga ndechekuti kusimba kwechidzidzo chacho kunokosha.

Saka varwere vakaona kurovedza muviri kwakaoma kwavari, vakabatsirwa zvikuru nako, saka ndaida chaizvo kukurukura izvozvo nevarwere nekuti ndinofunga kuti zvinoshanda zvakananga kana ukava nechokwadi chekuti uri kuzvimanikidza. Kuzvimanikidza zvakachengeteka ndicho chinhu chikuru ipapo, asi kuzvimanikidza, uchabatsirwa zvakanyanya nekurovedza muviri.

Chimwe chidzidzo chandaifarira zvikuru nekuti varwere [00:12:00] vanogara vachibvunza kuti ndoita sei maekisesaizi? Saka chimwe chidzidzo chaive chidzidzo chakabuda muboka reColumbia chakaburitswa muJAMA muna 2025, saka gore rapfuura chete. Uye chaifadza nezvazvo ndechekuti chakatarisa pakurapa maekisesaizi kumba. Saka kurovedza muviri kwakanyanya, kwakasimba kana tichienzanisa nekurovedza muviri. Uye kwaive nevanhu makumi matanhatu nevaviri. Saka vaive vanhu vane mwero. Uye zvavakawana ndezvekuti kurovedza muviri kwakawana kuvandudzwa kukuru mukuenzanisa mamakisi emuviri zvichienzaniswa nekudzidziswa kwemuviri.

Uye tinogona kugara pano tokurukura panguva yakasiyana nezvezvinhu zvese zvakawanikwa uye kuti ndicharamba ndichichengetedza sei kuti kurovedza muviri kwakakosha uye kurovedza muviri kwakakosha kunogona kubatsira varwere vedu. Izvi zvinotaurawo nezvekukosha kwekurovedza muviri kweaerobic uye zvakare, kukwikwidza vanhu nekurovedza muviri kwavo kweaerobic. Uye chimwe chinhu chakawanikwa neJAMA study, chandaifunga kuti chakakosha, ndechekuti [00:13:00] kutevedzera kurovedza muviri kwakasimba kwaikosha zvikuru kuti munhu arambe aine mabhenefiti.

Saka nemamwe mashoko, kunyangwe pakati pevanhu vanoita maekisesaizi zvakanaka kwemwedzi mitanhatu yekutanga, kana vakarega kuita maekisesaizi, mabhenefiti anowedzera. Asi vanhu vakaramba vachiita maekisesaizi vakaramba vachiona mabhenefiti eeekisesaizi iyoyo. Saka zvinoreva zvandinofungidzira kuti vazhinji vedu tiri kuudza varwere vedu, izvo zvakakosha kuti murambe muchiekisesaiza uye munofanira kuzviita kakawanda, uye munofanira kuzviita nesimba rakakodzera.

Uye ndinofunga kuti aya mazano akakosha uye nguva dzose kune mamwe marapirwo anoitwa nekurovedza muviri andinoona. Kana ukatarisa pa, kana iwe look@clinicaltrials.gov, nguva dzose kune mamwe maekisesaizi mashoma, asi ese anotaura pfungwa imwe chete iyoyo, iyo yakanaka.

Purofesa Orlando Barsottini: Liana, tinoziva kuti kukurudzira uropi kunopinda uye kusingapindi chinhu chinonyanya kutaurwa munyaya dzezvirwere zvekufamba. Mukufunga kwako, basa rako nderei mukukurudzira uropi kunopinda kana [00:14:00] kusingapindi chinhu kune varwere vane cerebellar ataxia uye mumubvunzo wangu chaiwo, mishonga iyi yakachengeteka sei kune varwere veataxia?

Dr. Liana Rosenthal: Saka ndinofunga kuti dzakachengeteka. Ndinofunga kuti tinofanira kuita tsvakiridzo yakawanda kuti tipindure mubvunzo iwoyo zvechokwadi. Ngative pachena. Kuti data randaona kusvika pari zvino rinokurudzira sei, ndingati, kuti dzive dzakachengeteka. Uye ndinofunga kuti mubvunzo watinofanira kufunga nezvawo, une chekuita nekushanda zvakanaka uye kuti tingagadzirisa sei kushanda zvakanaka ikoko. Sezvaunoziva, Orlando, kune zvidzidzo zvakanaka zvinotarisa TMS mu ataxia, saka transcranial magnetic stimulation. Kunewo zvimwe zvidzidzo zvinotarisa direct current stimulation, uye kune mimwe miedzo midiki inoita dentate nucleus DBS. Uye mune imwe neimwe yezvidzidzo izvi, zvidzidzo zveTMS kunyanya [00:15:00] uye zvidzidzo zve dentate nucleus zvidiki kwazvo, zviri kuratidza kuvandudzika muSARA scores nezvimwe zvidzidzo uye kuvandudzika mu cerebellar tremor.

Asi tinofanira kudzidza kuti tingazvigadzirisa sei, uye tinofanira kudzidza kuti sei zvichishanda. Uye ndinofarawo zvikuru nepfungwa ye transcranial direct current simulation. Data riripo parizvino rinochinja-chinja. Ndichiri kufunga kuti chimwe nechimwe chezvizvi chine basa rekuita mukurapa kwedu varwere. Tinongoda kuinzwisisa zviri nani, uye tinofanira kukwanisa kutarisa zviri nani kushanda kwayo uye kuchengetedzeka kwayo.

Purofesa Orlando Barsottini: Liana. Imwe nyaya inopisa. Chii chakakosha pakuongorora zviratidzo zve biofluid, kunyangwe neuroimagings ye biofluid pakutarisa mhinduro yekurapwa kana kufambira mberi kwechirwere?

Dr. Liana Rosenthal: Saka ndinofunga sezvamunoziva, Orlando, kuyerwa kwemuviri kwakakosha. Ini ndinofunga kuti, pari zvino tine [00:16:00] vamwe vakanaka kwazvo vezviratidzo zvekufambira mberi kwechirwere. Muzhinji yeataxia, tine rombo rakanaka nekuti zviratidzo zvekuongorora hazvisi izvo zvinodiwa uye kuti bvunzo yemajini inogona kutiudza kana murwere aine ataxia chaiyo yemajini.

Saka ikozvino pfungwa dzezviratidzo zvekuongorora majini ataxia dzakawanda dzapera. Ini ndinofunga, sezvatinodzidza zvakawanda uye tichiona majini matsva, tichawana zviratidzo zvakawanda zvekuongorora. Nekuti kufambira mberi ndipo panotanga kukosha. Tine vamwe vakanaka kwazvo, saka tine zvinhu zvakaita sehukuru hwepons zvinoita sekuyera kwakanaka kufambira mberi kwechirwere pamifananidzo.

Kunewo kumwe kuyerwa kwemhando yeMS mumifananidzo kwatinogona kutarisa kuti tione kufambira mberi kwechirwere, ndinofunga kuti kunonakidza zvikuru. Uye zvakare mazinga eNFL maererano ne biofluid biomarkers. Zvakare zvinonakidza zvikuru. Chinhu chine mazinga eNFL ndechekuti, sezvo achikwira asati aonekwa uye [00:17:00] zviratidzo zvisati zvatanga, zvinoita sekunge agadzikana zvishoma.

Saka izvo zvingasava kufambira mberi kwakanakisa, asi zvinogona kunge zviri zviratidzo zvakanaka zvekubatanidzwa kwechinangwa. Saka ndinofunga ndipo panobuda mumwe mubvunzo unonakidza. Ndinofunga kuti biomarker chaiyo ndeimwe yezvinhu zvakakosha zvatinoda. Zvingave biomarkers dzakawanda, pamwe dzakakosha ndizvo zvinhu zvakakosha zvatinoda kuti tigadzire kurapwa nekukurumidza.

Saka tiri kusvika ipapo kunyangwe tiri kufambira mberi pane izvi. Isu senharaunda nemasangano anotonga hatisati tabatana, tichagamuchira zviratidzo izvi semagumo saka ndinofunga kuti ndicho chimwe chezvinhu zvatinofanira kushandira tese.

Purofesa Orlando Barsottini: Zvakanaka. Waita basa. Liana, uyu ndiwo mubvunzo wangu wekupedzisira. Pamwe ndiwo mubvunzo wakaoma zvikuru, asi chii chinodiwa kuti pave nekuvandudzwa kwemishonga mitsva? Uye ndiudze zvakawanda nezvemaonero ako eramangwana.

Dr. Liana Rosenthal: Ndinofunga kuti [00:18:00] pane zvinhu zvakawanda zvinodiwa, uye ndinofunga kuti chinhu chikuru ndechekuti tingazviita sei panguva imwe chete? Tingava sei nechokwadi chekuti tiri kushanda pane chimwe nechimwe cheizvi uye kuti zvese zvifambe zvakanaka. Saka ndinofunga kuti zvinhu zvishoma zvatinoda zvine hungwaru uye zvakagadziriswa, ishoko guru ipapo, zviyero zvemhedzisiro zvatinogona kutarisa mumiedzo yekiriniki. Uye zviyero izvi zvakagadziriswa zvinofanirwa kugamuchirwa nemasangano anotonga. Panyaya ye, magumo emiedzo iyi yekiriniki. Saka idenderedzwa zvishoma, asi tinoda magumo akagadziriswa kuti agamuchirwe kuti aongororwe, uye tinofanira kukwanisa kuenderera mberi pane izvozvo nekuti ndinofunga kuti tine vamwe vakanaka, kunyanya panyaya yekubatanidzwa kwezvinangwa. Chimwe chinhu chandinofunga kuti tinoda ndechekuti tinoda mamwe magadzirirwo emiyedzo inochinjika. Saka kunyanya muzvirwere izvi zvisingawanzoitiki, uko kune huwandu hwakawanda hwevarwere vanouya kwatiri. [00:19:00] Aya magadzirirwo ekuedza anochinjika, zvinhu zvakaita sezvidzidzo zvepuratifomu nemamwe magadzirirwo, zvichabvumira kuti nzira dzakawanda dziedzwe zvinobudirira, asi kuti tinyatso gadzirisa kushanda zvakanaka, zvakare, tinoda matanho aya emhedzisiro.

Saka zvese izvi zvinodzokera shure uye tiri kushanda pakunzwisisa zviri nani pathophysiology yechirwere ichi, uye ndiyo sainzi yekutanga iyo ichatiudza kuti ndeapi mishonga yatinofanira kuyedza pamwe chete kunyange zvakadaro iyo inobatanidza nekuyera mhedzisiro. Nekuti mishonga yakasiyana inogona kushanda munzira dzakasiyana zvishoma kuti ibatsire kutungamira kuti ndeapi matanho emhedzisiro uye ndeapi ma biomarker atinoda kushandisa.

Izvi zvese tichiita shuwa kuti masangano anotonga achagamuchira zvatiri kuita maererano nekubvumidzwa kwemishonga pakupedzisira. Kana iri mhinduro yakaoma, pamwe. Asi ndinofunga kuti ndipo patiri kuenda uye ndinofunga kuti tinogona kuita zvese izvozvo pamwe chete kuti tiwane mishonga mitsva mune ramangwana.

Saka ndine tariro yekudzokera kumubvunzo wake wekutanga, asi ndichiri kufunga kuti [00:20:00] pane basa rakawanda rinofanira kuitwa.

Purofesa Orlando Barsottini: Tinotenda Liana, nekugovana pfungwa idzi uye tinotenda vateereri vedu nekubatana nesu. Tinovimba kuti chikamu chino chichakubatsira kuti utarise kurapwa kweataxia nechivimbo uye maitiro acho. Tinotenda.

Dr. Liana Rosenthal: Zvakanaka, ndatenda nekundigamuchira. Zvave zvakanaka kutaura nemi.